Pha cà phê ngon và các cách pha cà phê trên thế giới

Mỗi người chúng ta có thể hiểu cà phê một cách riêng nhưng cà phê chỉ có hai thành phần không bao giờ thay đổi, đó là nước và bột cà phê. Sự khác biệt giữa một ly cà phê kiểu American và một ly Espresso là ở phương pháp chiết xuất hương thơm của cà phê từ bột cà phê đã được xay từ hạt cà phê rang. Đây chính là mảnh đất nơi óc sáng tạo của loài người sản sinh ra muôn vàn phương pháp pha cà phê khác nhau, tiến hóa qua nhiều thế kỷ. Mỗi phương pháp tuân thủ trình tự khác nhau mà làm thành Mocha hay Espresso, Americano hay Neapolitan
Pha cà phê không phải là một việc khó. Chỉ cần bạn có một hỗn hợp bột cà phê mà bạn thích, một số thiết bị và vài phút rảnh rỗi. Có nhiều phương pháp pha cà phê khác nhau thỏa mãn thị hiếu khác nhau. Cà phê Espresso đẫm đầy tính cách, cà phê Thổ Nhĩ Kỳ (Turkish) nhiều hương thơm, cà phê kiểu Mỹ (Americano) nhẹ, nhiều nước và uống lâu mới hết. Tất cả các phương pháp này có một điểm chung, bột cà phê được xử lý trong nước nóng sau đó dung dịch cà phê được lọc ra đầy hương và vị. Thứ nước uống kỳ diệu này sẽ có tính chất khác nhau khá nhiều, tùy thuộc vào phương pháp pha. Sau đây là một vài ví dụ căn bản.

Chọn cà phê

  • Nếu bạn là nữ hay bạn ít uống cà phê, hãy chọn cà phê có tỷ lệ Arabica cao vì một điều chắc chắn rằng, với loại này khi pha bạn sẽ có một loại cà phê thơm với nồng độ cafein vừa phải (Độ cafein < 1).
  • Nếu bạn là nam và thường xuyên dùng cà phê, bạn nên chọn cà phê có tỷ lệ Robusta cao hơn vì với tỷ lệ này sẽ tạo ra một loại cà phê có vị đắng và rất “phê” (Độ cafein > 1.5).
Pha cà phê ngon
Cách pha cà phê ngon

Yêu cầu chung trong việc pha chế

  1. Trước hết, bạn cần mua đúng loại cà phê dùng cho cách pha phin, tránh mua những sản phẩm dành cho các kiểu pha đại trà
  2. Nước pha càng tinh khiết, sản phẩm của bạn càng ngon. Tốt nhất, nên dùng nước sôi 100 độ C.
  3. Lượng cà phê cần dùng tuỳ thuộc vào sở thích của mỗi người. Tuy nhiên, lượng trung bình khoảng 29 gam cho loại đen và 17 gam đối với loại có sữa.

Các bước cơ bản

  1. Đảm bảo phin và tách phải sạch và khô
  2. Đặt phin lên miệng tách, cho vào phin một lượng cà phê, sau đó lắc nhẹ phin đều tay, xoay theo hình xoắn ốc cho có độ chặt nhất định. Có thể thêm một chút muối (bằng đầu tăm) nếu muốn sẽ làm cho cà phê đậm hơn.
  3. Cho khoảng 20 ml nước sôi vào phin, đợi đến khi bột cà phê đã hấp thu hết nước, tiếp tục cho thêm 45 ml nước hoặc nhiều hơn vào. Thao tác này giúp bạn giảm thời gian pha chế.
  4. Đậy nắp trên miệng phin, đợi từng giọt nhỏ xuống tách.
  5. Mỗi tách cà phê truyền thống sẽ cho khoảng 65 giọt trong thời gian 6 phút. Không nên chế nước hai lần vào phin vì cà phê sẽ nhạt mùi.

Các cách pha cà phê trên thế giới

Cách thưởng thức cà phê thay đổi tuỳ theo từng nền văn hoá, tập quán dân tộc hay khẩu vị từng cá nhân. Về cơ bản người ta phân biệt 5 hình thức khác nhau:

Thưởng thức cà phê
Thưởng thức cà phê
  • Cà phê nhỏ giọt: người ta pha cà phê bằng cách cho nước sôi chảy qua một cái túi lọc chứa bột cà phê. Cách thức này được Melitta Bentz phát minh ra vào năm 1908. Đặc tính của loại cà phê pha theo kiểu này là không đặc lắm và vị và hương cũng rất nhẹ. Kiểu pha cà phê này được yêu thích ở khắp Bắc Mỹ, Bắc Âu và Pháp. Ngày nay ở các nước đó người ta sử dụng nhiều loại máy pha cà phê nhỏ giọt có phễu lọc. Máy gồm 2 phần, phần phía trên là một cái phễu bằng thủy tinh, nhựa hay kim loại, phần phía dưới là một cái bình bằng thủy tinh có thể được hâm nóng tự động bằng dây mai xo nằm dưới cái bình này. Trong cái phễu người ta đặt một cái lọc bằng giấy dùng một lần để lọc bỏ bột cà phê. Để pha cà phê kiểu này người ta thường dùng bột cà phê xay thô, không mịn.
  • Phổ biến nhất ở Ý là cà phê espresso. Là phương pháp pha cà phê chuẩn mực của cà phê Italy. Độc đáo và thông minh. Máy pha cà phê espresso là tác phẩm nghệ thuật thực sự do người Italy sáng tạo ra. Cà phê được pha ở áp suất rất cao. Một cái bơm bơm nước qua một ống xoắn bằng đồng. Nước được đun nóng nhanh trong hệ thống ống đồng đó lên đến nhiệt độ gần 100°C (không dưới 90°C). Áp lực đẩy nước qua bột cà phê được nén chặt trong một cái lọc. Nước chảy nhanh qua bột cà phê, qua một cái lọc kim loại thẳng vào cốc chỉ trong vài chục giây. Kết quả là một ly cà phê nóng, đặc (full body and condensed) và đẫm đầy hương thơm (intense aroma), tuy thế mà vẫn không đắng mà êm và xốp nhẹ như kem. Đến ngày hôm nay phương pháp pha cà phê này được coi là ưu việt nhất bởi vì những lý do sau:
    • Pha ly nào xay bột cà phê cho ly đó, cà phê giữ được hương thơm hơn, mà người uống có thể yêu cầu điều chỉnh để bột cà phê xay thô, xay vừa hay xay mịn, tùy ý thích.
    • Nước nóng già nên hương thơm của cà phê được chiết xuất ra ở hiệu suất tối đa và không bị bay đi mất.
    • Nước nóng được xục qua nhanh, bột cà phê không bị cháy nên không đắng và lượng cafeine tan vào nước cũng không quá nhiều như khi luộc cà phê trong nước trong thời gian dài hơn.
    • Bộ lọc tinh có thể sử dụng được, nhờ áp lực cao của nước, vì thê trong cà phê không có vẩn đục như khi chỉ nhờ trọng lực để đẩy nước chạy qua cà phê.
  • Thổ Nhĩ Kỳ, Hy Lạp, một số nước Đông Âu và Trung Đông pha cà phê theo “kiểu Thổ Nhĩ Kỳ”. Người ta sử dụng một dụng cụ truyền thống gọi là cái “ibrik”. Một cái bình đựng làm bằng đồng đỏ và đồng thau, hình một cái phễu lộn ngược và bị cắt cụt, có tay cầm rất dài. Trước hết người ta đun nước sôi liu riu nhỏ lửa trong cái ibrrik, sau đó người ta nhấc cái ibrik ra và cho cà phê xay mịn vào (khoảng 2 thìa teaspoons cho 1 ly), cho cả đường và nhiều khi cả một số loại hương liệu khác như là cardamom hoặc cloves. Sau đó người ta ngoáy đều cái hỗn hợp đó rồi đặt cái ibrik trở lại bếp đun sôi lại. Khi hỗn hợp sôi và xầu bọt gần trào ra, người ta nhấc cái ibrik ra khỏi bếp tiếp tục khuấy đều. Khi cà phê đã hơi nguội, người ta lại đặt trở lại bếp đun lửa thật nhỏ. Cứ nhấc ra nhấc vào 3 lần thì xong. Kết quả là một thứ cà phê đặc quánh, đen, xầu bọt mà không thể đổ ngay ra chén mà uống được mà phải ngồi đợi đến khi bột cà phê đã lắng xuống đáy và khi đó cà phê đã nguội.
  • Pha kiểu Pháp: kiểu pha này khá nổi tiếng và cũng rất gần gũi với nhiều người. Họ dùng một loại bình gọi là French press có cấu tạo tương tự như phin cà phê của Việt Nam. Bột cà phê được cho vào trong bình rồi dùng một miếng lọc bằng kim loại ép lên trên (press), sau đó rót nước sôi vào và đậy nắp lại. Nước sôi sẽ qua miếng lọc rồi thấm dần vào bột cà phê. Do tốc độ chảy của nước khi qua miếng lọc rất chậm nên cà phê sẽ rất đặc. Rất nhiều người thích uống cà phê pha theo kiểu này bởi vì rất nhanh và dễ, đồng thời chiết xuất được rất nhiều hương thơm từ bột cà phê.
  • Cà phê luộc kiểu Norway: Cà phê pha kiểu này được yêu thích ở Norway và các nước trên bán đảo Scandinavia. Cũng tương tự như cà phê Thổ Nhĩ Kỳ, người ta luộc bột cà phê trong 10 phút, chỉ khác là người ta sử dụng bột cà phê xay thô và hạt cà phê chỉ được rang sơ, không kỹ. Khoảng 2 thìa cho 1 ly cà phê. Người uống cũng phải ngồi đợi đến khi bột cà phê lắng xuống mới uống được.
  • Cà phê tan: loại cà phê chỉ cần đổ nước nóng vào, khuấy lên là có thể uống ngay. Nhưng cà phê pha kiểu này có thể có vị hơi chua nên phải cho thêm đường vào thì mới uống được. Nhiều người nhạy cảm với cafeine có thể cảm thấy tim đập mạnh, hồi hộp khi uống cà phê tan. Trong trường hợp này nên dùng loại đã decafeinated, tức là đã loại bỏ cafeine. Cà phê mua ở máy bán cà phê tự động thường là loại cà phê này. Người ta chứa bột cà phê trộn sẵn đường, creme bên trong máy, khi mình cho tiền xu vào thì máy nó xịt nước sôi vào một lượng bột định sẵn, chảy toẹt ra cốc giấy cho mình uống. Phải nói thật là cà phê này kém ngon và có uống cũng chỉ vì bất đắc dĩ.
  • Pha cà phê kiểu Việt Nam: Cách pha cà phê ở Việt Nam chủ yếu có 2 kiểu, kiểu cà phê cho vào túi vải luộc được rất nhiều cửa hàng sử dụng và kiểu pha cà phê phin được dùng khi người uống sành gọi đến thì nhà hàng mới mang ra. Lý do có lẽ vì cà phê luộc kinh tế, dễ làm (chỉ việc hâm nóng bằng cái xong nhôm là xong) mà lại nặng hơn cà phê phin nhiều. Cà phê luộc dở ở chỗ hại sức khỏe mà hương thơm không nhiều, vì bị bay mất nhiều rồi.Cà phê phin cũng ngon, nhưng khó làm, bởi vì nhiều yếu tố. Trời lạnh, nước sôi rót vào phin nguội nhanh. Tráng phin trước là một cách, đổ nước vào làm 2-3 lần là một cách khác tăng độ nóng, nhưng đều chỉ tăng hiệu suất lên một chút thôi. Nếu nén cà phê chặt, nhỏ giọt lâu mới xong, cà phê hơi nhiều cafeine vì bị ngâm nước lâu, hơi nguội một chút khi uống. Nếu nén không chặt, cà phê chảy xuống có pha lẫn bột cà phê, hương thơm chiết ra chưa được hết. Làm sao mà huấn luyện được tất cả nhân viên nhà hàng biết cách nén cà phê vừa tay trong phin đây? Phin pha cà phê nếu dùng loại bằng inox, lỗ phin khá nhỏ, có ren xoáy là hay nhất vì có thể chỉnh độ chặt, lỏng cho vừa. Nếu dùng phin nhôm, lỗ phin to lọt cả bột cà phê xuống, lại không thể nào chỉnh được độ chặt, thì e rằng cà phê khó ngon. Bất đắc dĩ mà phải dùng phin nhựa, thì thật là phí cà phê.

Trên cơ sở những cách pha chế trên mà ngày nay người ta phát minh ra hàng trăm công thức pha cà phê cũng như hàng ngàn món đồ uống có chứa cà phê. Nhiều cách thức đòi hỏi phải có máy pha cà phê chuyên dụng.
Cập nhật:

  • 2013.04.25: Bổ xung chi tiết các cách pha cà phê. Thêm nội dung cách pha cà phê kiểu Việt Nam

7 thoughts on “Pha cà phê ngon và các cách pha cà phê trên thế giới

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

  1. thượng

    tôi đã pha như thế này các bạn xem thế nào nhé?
    tôi chọn cà phê TRUNG NGUYÊN,
    nếu uống cà phê đen thì tùy vào bản thân muốn uống ngọt hay không để cho đường vào ly,
    cho cà phê vào phin khoảng nửa phin đã lắc,
    cho ly đã có đường vào 1 bắt nước nóng
    sau đó lấy nắp phin cà phê đổ 1 ít nước nóng vào và đặt phin cà phê lên,khoảng 2 phút thì đặt phin cà phê lên ly đặt trong bát nước nóng
    đổ nước nóng vào đầy phin (trong phin sao cho 50% là nước và 50% là cà phê).chỉ cần đợi rồi thưởng thức.
    rất ngon và đậm
    các bạn thử xem
    để tăng hương vị các bạn cho thêm vài giọt rượu rum nữa nhé. đảm bảo các bạn sẽ không quên đâu.

    Reply
  2. Narga

    Đối với các bạn nữ, có thể thêm rượu Balley và sẽ rất thơm :-)

    Reply
  3. cafeday

    Pha cà phê
    Luôn dùng dụng cụ pha đã được rửa sạch
    Dùng cà phê mới: Bạn nên mua cà phê thường xuyên với số lượng vừa đủ dùng để bảo đảm cà phê luôn được mới.
    Xay cà phê đúng cỡ với máy pha: xay cà phê lớn quá sẽ làm cho cà phê lợt và không có hậu, xay nhỏ quá sẽ làm cho cà phê khó ra.
    Luôn dùng nước vừa sôi để pha cà phê.
    Dùng lượng cà phê vừa đủ: dùng khoảng 2 thìa cà phê bột cho 1 phin cà phê
    Uống cà phê vừa được pha xong: không nên uống cà phê được làm nóng lại nhiều lần vì cà phê sẽ không còn giữ được hương vị.
    Điều chỉnh cách pha theo khẩu vị của bạn: tùy theo bạn thích uống đậm hay lợt để điều chỉnh lượng cà phê thích hợp cho bạn.

    Reply
  4. nguyệt

    mình làm phục vụ trong 1 quán cà phê sân vườn. nhưng có một số khách muốn nhanh nên chọn cách pha sẵn. Quán mình đã pha phin sẵn và đổ vào chai để pha sẵn cho khách, nhưng trong qua strinhf pha chế, với tỷ lệ đường nhiêu đó mà pha cho khách này lại bảo là ngọt, pha cho khách khác lại bảo là đắng,…đúng là mối người có 1 khẩu vị riêng, nhưng với khách hàng , khi họ dặn là pha sẵn, tức là k ngọt quá cũng không đắng quá…..có một số nhân viên băng khoăn CÓ CÔNG THỨC NÀO HAY TỶ LỆ N ÀO MÀ KHI PHA SẴN MÀ KHÁCH KHÔNG YÊU CẦU GÌ KHÁC ,MÀ THỎA MÃN ĐƯỢC NHU CẦU CỦA HỌ KHÔNG?
    có một số trnh cãi pha sẵn theo công thức, hay phải hỏi rõ ràng nên cho bao nhiêu thìa đường với từng khách….?
    mong mọi người giúp cho

    Reply
    1. Pha sang ok cho duong vao.ma dem duong ra cho ho thik bo sao tho bo tuy hp

      Reply
    2. khong can cho duong vao kf cua minh da pha san! cu pha cf san theo cong thuc…bao quan cf sao cho cf khong mat mui di nhieu! luong duong khach muon bo vao tuy theo, duong minh dem ken theo ly khi den ra

      Reply
  5. minh dang tim caphe dung cho may pha caphe, ban nao biet loai nao ngon ko?

    Reply